آکنه (جوش) یا جوش غرور جوانی ، تنها نوجوانانی که در دوران بلوغ هستند را تحت تأثیر قرار نمی‌ دهد ، بلکه بزرگسالان نیز در هر سنی نیز ممکن است با آن مواجه شوند. تقریباً ۴۰ تا ۵۰ درصد از جمعیت بزرگسال بین سنین ۲۰ تا ۴۰ سالگی دچار نوعی آکنه روی صورت و بدن خود می شوند. هر چند که هر دو جنسیت زن و مرد ممکن است در دوران بزرگسالی دچار آکنه شوند ، اما معمولاً در زنان بیشتر از مردان دیده می‌ شود. مطالعات نشان داده ‌اند که حدود ۵۰ درصد از زنان بین ۲۰ تا ۲۹ سالگی و ۲۵ درصد از زنان بین ۴۰ تا ۴۹ سالگی با این معضل دست ‌و پنجه نرم می‌کنند. به گفته بهترین متخصص پوست تهران ، عامل اصلی بروز این بیماری پوستی در اکثر خانم ها تخمدان پلی کیستیک است كه نياز به بررسی های هورمونی و سونوگرافی  دارد. بعلاوه ، به خانم ها و آقایانی که از وجود آکنه بر روی پوست خود رنج می برند توصیه می شود به هیچ وجه ، درمان سرخود و بدون نسخه پزشک انجام ندهند چرا که درمان ، نياز به تشخيص صحيح از ساير علل آکنه داشته و بعد درمان ، دستور غذایی اختصاصی ، توصیه می شود. 

 

آکنه - دکتر مژده سرلک - drsarlak.com
آکنه یک بیماری پوستی است که در تولید بیش از حد چربی و تجمع آن اتفاق می افتد.

 

چرا زنان بیشتر از مردان دچار آکنه می ‌شوند؟

زنان در مقایسه با مردان ، نوسانات هورمونی بیشتری را تجربه می‌ کنند که شامل بلوغ ، چرخه قاعدگی ، بارداری و یائسگی می باشد. تجربه کردن این نوسانات هورمونی ، باعث می شود که بانوان در مقایسه با آقایان ، بیشتر در معرض ابتلا به این بیماری پوستی قرار گیرند. 

چه عواملی باعث ایجاد آکنه (جوش هورمونی) می‌ شوند؟

آکنه زمانی رخ می‌ دهد که سطح هورمون ‌های بدن فرد دچار نوسان شود. نوسانات هورمون ‌هایی مانند استروژن ، پروژسترون و تستوسترون می‌توانند باعث ایجاد جوش و آکنه شوند. این تغییرات معمولاً در دوران قاعدگی ، بارداری و یائسگی رخ می‌ دهند. در این دوران ، بدن چربی (سبوم) بیشتری تولید می‌ کند که یک ماده روغنی و مومی ‌شکل است. این چربی می‌ تواند باعث التهاب ، تغییر در فعالیت سلول‌ های پوستی و تجمع باکتری ‌ها در فولیکول ‌های مو شود. در نتیجه ، جوش و آکنه ظاهر می‌شود. علاوه بر این ، عوامل دیگری مانند مصرف دارو ها ، آنتی ‌بیوتیک ‌ها ، برخی غذاها ، افسردگی ، اضطراب ، استرس و سایر محرک‌ های ذهنی نیز می‌ توانند باعث ایجاد آکنه شوند.

آکنه چه شکلی است؟

جوش‌ های سرسفید ، سرسیاه ، پاپول (جوش ‌های برجسته و قرمز) ، پوسچول (جوش‌های چرکی) ، کیست و ندول (جوش ‌های سفت و عمیق) از شایع‌ ترین علائم آکنه هستند.

معمولاً جوش‌ های سرسفید و سرسیاه بدون درد ، التهاب یا تورم هستند ، اما اگر دچار درد و تورم شوند ، احتمالاً در حال تبدیل شدن به کیست و پوسچول هستند. کیست ‌ها معمولاً زیر پوست شکل می‌گیرند و هنگام لمس دردناک و حساس هستند. آکنه‌ های التهابی می‌ توانند باعث قرمزی ، تورم ، حساسیت و درد شوند.

آکنه در چه بخش هایی از بدن ظاهر می شوند؟

آکنه می تواند در هر قسمتی از بدن ظاهر شود ، اما مکان ‌های شایع آن به سن و وضعیت سلامت فرد بستگی دارد.

  • در نوجوانان معمولاً در ناحیه پیشانی ، بینی و چانه ایجاد می‌ شود.
  • در بزرگسالان (۲۰ سال به بالا) معمولاً در قسمت پایینی صورت ، یعنی خط فک ، چانه و پایین گونه‌ ها دیده می‌ شود.
  • در برخی موارد ، گردن ، پشت ، شانه‌ ها و قفسه سینه نیز ممکن است درگیر شوند.

درمان آکنه چیست؟

روش ‌های مختلفی برای درمان این جوشها از محصولات بدون نسخه گرفته تا شوینده ‌های صورت ، کرم‌ ها ، روش ‌های خانگی و داروهای تجویزی پزشک وجود دارد. 

برخی مواد مؤثر در محصولات ضد آکنه شامل :

  • اسید سالیسیلیک
  • اسید گلیکولیک

این ترکیبات می‌ توانند باکتری ‌ها را از بین ببرند و التهاب را کاهش دهند.

درمان‌ های موضعی آکنه 

اگر از کرم‌ های درمانی استفاده می‌ کنید ، متخصص پوست توصیه می‌ کند از رتینوئیدهای موضعی استفاده کنید. رتینوئید ها با حذف سلول ‌های مرده از روی پوست و جلوگیری از انسداد منافذ ، به پاکسازی پوست کمک می‌ کنند. بسیاری از این کرم‌ ها بدون نسخه در دسترس هستند ، اما برای موارد حاد تر ، پزشک می‌ تواند دوز قوی‌ تری تجویز کند. البته ، قویاً تاکید می شود که از مصرف هر گونه دارو ، قبل از قرار گرفتن تحت معاینه پزشک جداً خودداری کنید چراکه ممکن است دارویی که سرخود تهیه و مصرف می کنید ، مناسب برای پوست شما نبوده و باعث واکنش های منفی در پوست شما شود. 

روش ‌های خانگی درمان جوش هورمونی

برخی از بیماران ، جوش‌ های خود را با روش‌ های طبیعی درمان می‌کنند. روغن درخت چای و اسید آلفا هیدروکسی از راه‌ های مبارزه با جوش هورمونی به‌ صورت طبیعی هستند.

برخی نیز داروهای هورمونی را مورد استفاده قرار می دهند. برای زنان ، یکی از گزینه‌ های درمانی ، قرص‌ های ضد بارداری است. قرص ‌های ضدبارداری می‌ توانند هورمون ‌ها را متعادل کرده و پوست را صاف و شفاف کنند. اما این روش برای همه زنان مناسب نیست و مردان نیز نمی‌توانند از آن استفاده کنند.
لذا لازم به تاکید مجدد است که پوست ، یک عضو بسیار مهم و حساس است که هر چند روش های متعددی برای درمان آکنه در آن پیشنهاد شده ولی باید بدانید که این مشکل زمانی به صورت ریشه ای درمان می شود که پزشک ، علت آن را شناسایی کند و سپس متناسب با آن ، بهترین درمان را پیشنهاد کند.

چه زمانی باید به متخصص پوست مراجعه کرد؟

اگر آکنه شما دچار یکی از وضعیت های زیر شد برای درمان می توانید به متخصص پوست مراجعه کنید.

  • آکنه مداوم ، با احساس خارش‌ یا درد
  • بدتر شدن وضعیت جوش پس از استفاده از محصولات خانگی یا داروهای بدون نسخه
  • بروز واکنش‌ های آلرژیک

قبل از امتحان کردن روش ‌های خانگی یا محصولات بدون نسخه ، بهتر است با پزشک مشورت کنید. پزشک می‌ تواند بهترین روش درمانی را بر اساس نوع پوست شما پیشنهاد دهد. در صورت مشاهده علائم حساسیت یا وخیم ‌تر شدن آکنه ، فوراً به پزشک مراجعه کنید.

آیا استرس باعث آکنه می‌ شود؟

استرس باعث افزایش سطح هورمون‌ ها مانند کورتیزول می شود. تولید این هورمون باعث تولید چربی پوست می‌ گردد و در نتیجه باعث بروز جوش و آکنه می‌ شود. کنترل استرس می‌تواند در کاهش این مشکل پوستی مؤثر باشد.

آیا رژیم غذایی در پیشگیری از ایجاد آکنه اثر دارد؟

برخی از غذاها مانند شیرینی‌ ها ، شکلات‌ ها ، غذاهای چرب و فست‌ فود‌ها می‌ توانند باعث ایجادآکنه شوند. توصیه می‌شود رژیم غذایی متعادل حاوی میوه‌ ها ، سبزیجات و پروتئین‌ های سالم را دنبال کنید.

آرایش کردن و احتمال بروز آکنه 

اگر مواد آرایشی مورد استفاده شما حاوی مواد چرب یا سنگین باشد ، منافذ پوست را مسدود می کند و موجب بروز آکنه می شود. استفاده از محصولات آرایشی غیر کومدون زا که برای پیشگیری از این جوش ها طراحی شده‌ اند ، گزینه های انتخابی خوبی محسوب می شوند. 

آیا می‌ توان آکنه را بدون دارو درمان کرد؟

روش‌های خانگی مانند استفاده از روغن درخت چای ، ژل آلوئه‌ ورا ، یا استفاده از ماسک‌ های طبیعی برای درمان ، حتماً به گوشتان خورده است. اما در صورتی که آکنه به درمان‌های خانگی مقاوم باشد ، قطعا لازم است به پزشک مراجعه کنید.

آیا آکنه در دوران بارداری شایع است؟

تغییرات هورمونی در دوران بارداری می‌ تواند باعث بروز این نوع جوش در برخی از زنان شود. در این دوران استفاده از داروهای ضد آکنه بدون مشورت پزشک خطرناک است زیرا برخی از داروها ممکن است بر جنین تأثیر منفی بگذارند.

داروهای ضد بارداری برای درمان آکنه 

برخی از داروهای ضد بارداری که باعث متعادل شدن سطح هورمون‌ ها می‌ شوند ، که ممکن است در درمان آکنه مؤثر باشند. اما ضروری است که قبل از مصرف ، با پزشک متخصص پوست ، مشورت شود.

نتیجه‌گیری

آکنه یک مشکل شایع در میان نوجوانان و بزرگسالان است که عمدتاً به دلیل نوسانات هورمونی رخ می‌دهد. مکان و شدت جوش ‌ها بسته به سن و وضعیت سلامت فرد متفاوت است. روش ‌های مختلفی برای درمان آن وجود دارد ، از کرم‌های موضعی و دارو های تجویزی گرفته تا روش‌های طبیعی و هورمونی.