لیزر لک زمانی برای فرد اهمیت پیدا می کند که لک های صورت، ظاهر یکدست پوست را تحت تاثیر قرار داده و با روش های معمول به اندازه کافی کمرنگ نشده باشند. پوشاندن این تیرگی ها با کرم پودر و کانسیلر شاید برای چند ساعت رنگ پوست را یکنواخت تر نشان دهد، اما لک همچنان در پوست وجود دارد و با پاک شدن آرایش دوباره نمایان می شود. به همین دلیل، بسیاری از افراد به جای پنهان کردن لک، به دنبال راهی هستند که بتواند ظاهر این تغییر رنگ را به شکل موثرتری بهبود دهد. لیزر لک صورت از روش هایی است که با همین هدف مورد استفاده قرار می گیرد؛ یعنی کمک به کاهش نمای لک و نزدیک تر شدن رنگ ناحیه درمان شده به پوست اطراف. با این حال، نتیجه مطلوب صرفا به انجام یک جلسه لیزر وابسته نیست و شناخت درست روش درمان اهمیت دارد. در درمان لک پوستی با لیزر، نوع فناوری مورد استفاده باید با ویژگی های تغییر رنگ پوست هماهنگ باشد تا درمان بر اساس ماهیت واقعی لک انجام شود. به همین دلیل، پیش از بررسی ماندگاری نتیجه، تعداد جلسات یا مراقبت های بعد از درمان، ابتدا باید دقیقا بدانیم لیزر لک چیست و اساس عملکرد آن چگونه است.

لیزر لک صورت چیست؟
لیزر لک صورت یک روش تخصصی در درمان تغییرات رنگدانه ای پوست است که با استفاده از انرژی نور، رنگدانه اضافی مسئول ایجاد لک را هدف قرار می دهد. هدف اصلی این روش، کاهش تجمع ملانین (رنگدانه طبیعی پوست) و کم کردن اختلاف رنگ میان ناحیه لک و پوست اطراف است؛ به همین دلیل از فناوری های لیزری برای بهبود ظاهر لک های رنگدانه ای و یکنواخت تر شدن رنگ پوست استفاده می شود.
لیزرهای مورد استفاده برای لک یک فناوری واحد نیستند و بر اساس طول موج و ویژگی های انرژی نوری، توانایی اثرگذاری بر رنگدانه در شرایط متفاوت را دارند.
علت های لک شدن پوست صورت چیست؟
لک صورت زمانی ایجاد می شود که تولید، انتقال یا تجمع ملانین (رنگدانه طبیعی پوست) در بخشی از پوست افزایش پیدا کند. این تغییر می تواند در پاسخ به نور، التهاب، تغییرات هورمونی یا بعضی عوامل دارویی و محیطی اتفاق بیفتد؛ بنابراین آنچه به شکل یک لک قهوهای یا تیره روی صورت دیده می شود، لزوما یک علت مشترک ندارد. شناخت عامل ایجادکننده، در تشخیص نوع لک و انتخاب روش مناسب برای کنترل آن اهمیت دارد.
تابش نور خورشید و اشعه فرابنفش
قرار گرفتن مداوم در معرض اشعه فرابنفش (UV) یکی از مهم ترین عوامل افزایش تولید ملانین و ایجاد یا پررنگ تر شدن لک های صورت است. نور خورشید با تحریک ملانوسیت ها (سلولهای تولید کننده ملانین)، تولید رنگدانه را افزایش می دهد و تماس تجمعی با UV می تواند به شکل گیری لک های ناشی از آفتاب یا لک های خورشیدی منجر شود.
تغییرات هورمونی و ملاسما
تغییرات هورمونی می توانند سلول های تولید کننده رنگدانه پوست یعنی ملانوسیتها را فعال تر کنند و باعث شوند بعضی نواحی صورت، بهویژه گونهها، پیشانی، بینی و بالای لب، تیرهتر شوند.
این تغییر رنگ معمولا به شکل ملاسما دیده می شود. بارداری، تغییرات هورمونی دوران بارداری و مصرف برخی داروهای هورمونی از عوامل مرتبط با ایجاد ملاسما هستند و قرار گرفتن در معرض نور خورشید می تواند این لکها را پررنگ تر و ماندگارتر کند.
التهاب، جوش و آسیب پوست
هر نوع التهاب یا آسیب پوستی میتواند پس از برطرف شدن التهاب، به هایپرپیگمانتاسیون پس از التهاب (PIH) منجر شود. به همین دلیل، جوش و آثار التهابی آن، تحریک یا آسیب پوست و بعضی بیماریهای التهابی پوستی میتوانند بعد از بهبود، ناحیهای تیرهتر از پوست اطراف بر جای بگذارند؛ این نوع لک در پوستهای تیرهتر معمولا ماندگارتر و واضحتر است.
محصولات پوستی و واکنشهای تماسی
برخی مواد موجود در محصولات آرایشی، مراقبتی یا ترکیبات گیاهی میتوانند باعث التهاب یا واکنش های حساسیتی پوست شوند و در ادامه، تیرگی پس از التهاب ایجاد کنند. در درماتیت تماسی نوری نیز تماس یک ماده حساس کننده با پوست همراه با نور میتواند واکنش پوستی ایجاد کند و به دنبال آن تغییر رنگ در ناحیه درگیر باقی بماند.
مصرف بعضی داروها
استفاده از برخی داروها نیز میتوانند مستقیما باعث افزایش رنگدانه یا ایجاد تغییرات پوستی از جمله لک شوند. داروهایی مانند بعضی داروهای ضد تشنج، برخی آنتیبیوتیکها، داروهای ضدالتهاب و تعدادی از داروهای مورد استفاده در درمان سرطان در منابع پوستی بهعنوان عوامل احتمالی هایپرپیگمانتاسیون دارویی شناخته شدهاند.
زمینه ژنتیکی و نوع پوست
استعداد ژنتیکی و ویژگی های طبیعی پوست نیز در میزان بروز و ماندگاری لک نقش دارند. برای نمونه، بعضی انواع لک مانند کک و مک زمینه ژنتیکی مشخصی دارند و شدت برخی اختلالات رنگدانه ای نیز تحت تاثیر تیپ پوستی و واکنش پوست به نور و التهاب قرار میگیرد. به همین دلیل، حتی در شرایط مشابه محیطی، احتمال ایجاد لک و پاسخ پوست به محرک ها در افراد مختلف یکسان نیست.
بررسی انواع لیزر لک های صورت
وقتی صحبت از لیزر لک می شود، منظور یک دستگاه مشخص نیست؛ فناوری های مختلفی برای هدف قرار دادن رنگدانه های پوست وجود دارند و تفاوت آنها به طول موج، مدت پالس و نحوه اثرگذاری انرژی بر ملانین برمی گردد. به همین دلیل، بهترین لیزر برای لک صورت را نمی توان برای همه افراد یکسان در نظر گرفت و هر فناوری کاربرد مشخصی دارد.
لیزر کیوسوئیچ (Q-Switched)
لیزر کیوسوئیچ از روش های شناخته شده برای هدف قرار دادن مستقیم رنگدانه است. پالس های بسیار کوتاه، انرژی را به ملانین منتقل می کنند و موجب خرد شدن ذرات رنگدانه می شوند تا در ادامه توسط بدن پاکسازی شوند. طول موج ۵۳۲ نانومتر بیشتر برای رنگدانه های سطحی و ۱۰۶۴ نانومتر برای رنگدانه های عمیق تر کاربرد دارد. به همین دلیل، لیزر لک با این فناوری در برخی لک های خورشیدی، کک و مک و ضایعات رنگدانه ای مشخص استفاده می شود.
لیزر فرکسل (Fraxel)
فرکسل یک پلتفرم لیزری فرکشنال است و برخلاف لیزرهای اختصاصی رنگدانه، بخش هایی از پوست را به صورت میکروسکوپی هدف قرار می دهد. برخی طول موج های آن، به ویژه ۱۹۲۷ نانومتر، برای بهبود تغییرات رنگدانه ای و آسیب ناشی از نور خورشید کاربرد دارند و همزمان بازسازی پوست را تحریک می کنند؛ به همین دلیل، درمان لک پوستی با لیزر فرکشنال می تواند علاوه بر کاهش لک، به بهبود بافت و یکنواختی پوست نیز کمک کند.
لیزر فوتونا (Fotona)
فوتونا یک سیستم چندمنظوره لیزری است، نه یک نوع لیزر با عملکرد ثابت.
بسته به مدل و تنظیمات، این سیستم می تواند از فناوری های آندیاگ Nd:YAG و Er:YAG استفاده کند؛ Nd:YAG برای برخی ضایعات رنگدانه ای، لک ها و Er:YAG بیشتر برای لایه برداری و بازسازی سطح پوست به کار می رود. درنتیجه، کاربرد فوتونا در لیزر لک صورت به نوع فناوری و تنظیمات انتخاب شده بستگی دارد و نمی توان آن را به عنوان یک درمان واحد برای تمام لک ها معرفی کرد.
لیزر فرکشنال CO2 و Er:YAG
لیزرهای فرکشنال CO2 و Er:YAG با ایجاد آسیب کنترل شده در بخش های مشخصی از پوست، روند بازسازی بافت را تحریک می کنند و نقش آنها با لیزرهای مستقیم رنگدانه ای متفاوت است. این روش ها به ویژه زمانی مطرح می شوند که تغییر رنگ پوست با مشکلاتی مانند اسکار و ناهمواری بافت همراه باشد.
در لیزر لک صورت، انتخاب این فناوری ها به شرایط پوست و هدف درمان بستگی دارد، نه صرفا شدت یا قدیمی بودن لک.






